آزمایش هم ارز ماسه ای SE(Sand Equivalent)

آزمایش هم ارز ماسه ایی یا ارزش ماسه ایی یک آزمایش سریع صحرایی برای تعیین نسبت مصالح ریز دانه به حجم کل ماسه است.

این آزمایش که بیشتر در تعیین مرغوبیت مصالح جهت راهسازی، بتن سازی ، آسفالت و لایه های زهکشی و … بکار میرود.

لازم به ذکر است که این آزمایش برای ذرات کوچکتر از 5 میلیمتر انجام میشود.

آزمایش هم ارزش ماسه ای یا به اختصار هم ارز ماسه (SE) را که در تعیین مرغوبیت مصالح جهت راهسازی ، بتن سازی ، آسفالت و لایه های زهکشی و ... به کار می رود ، می توان مکمل آزمایش دانه بندی دانست و عملا برای تعیین نسبت حجم ماسه به کل خاک ( ماسه ، لای و رس ) و همچنین تعیین میزان جذب آب ریز دانه و تورم آنهاست و به طور خلاصه تعیین می نماید که ماسه تا چه حد تمیز است و هر چه در صد ریز دانه داخل ماسه ها کمتر باشد ، ماسه تمیز تر می باشد.حد مجاز se اساس بزرگتر از 30 و زیراساس بزرگتر از 25 می باشد.

 

 

زیرسازی	زهکشی	آسفالت	بتن	ماسه در مصالح
40<	40>	50>	75>	درصد S.E

 

حدود قابل قبولS.E

شرح آزمایش:

استوا نه مدرج که ارتفاع آن بر حسب اینچ مدرج شده است را آماده کرده و داخل آن محلول شستشو را تا ارتفاع 4 اینچ پر می کنیم (محلول شستشو از کلرو کلسیم ،گلسیرین ، محلول فرمالین 40% ) سپس پیمانه را پر از نمونه کرده و آن را داخل استوا نه می ریزیم ، بعد از ریختن خاک به درون استو انه در پوش آنرا گذاشته و آنرا به مدت 30 ثانیه و به تعداد 90 بار تکان می دهیم بعد از تکان دادن آن دیواره استوانه را با محلول شسته و ارتفاع محلول را به 15 اینچ می رسانیم و سپس استوانه را در یک جای آرام قرار داده و بعد 20 دقیقه آنرا اندازه گیری می کنیم . اندازه گیری به دو روش آنجام خواهد گرفت:

1- به روش چشمی :در این روش ارتفاع لای را طبق اندازه های درج شده روی استوا نه قرائت می کنند.

2- روش دستگاهی : در این روش ابتدا قبل از آزمایش ارتفاع سمبه را داخل استوانه ثبت کرده و سپس آنرا بعد ته نشینی نمونه داخل استوانه قرار داده و عدد بدست آمده را از عدد قبلی کم می کنیم و در فرمول قرار می دهیم .

h1 = ته نشين جامد حاوی دانه های بزرگتر در کف استوانه

h2 = قسمتی که در آن مواد بصورت معلق موجودند

محاسبه عدد معادل (هم ارز) ماسه (SE) عبارت است ا ز :

SE=h1/(h1+h2)

ارتفاع h2  و  h1  ابتدا با چشم و سپس با پيستون استاندارد آهنی خوانده می شود.

 

رس	خاک خميری	خاک غير خميری	ماسه رس دار	ماسه خالص و تميز
0	20	40	80	100	SE